Diyanet’in Yeterlilik Yetersizliği

Esintiler - Telâmiz

Cuma, 04 Mart 2011 22:09 İhsan CABİR tarafından yazıldı.

Kanundan önce

Diyanette görev almak isteyen adaylar önce yazılı yeterlilik sınavına katılırlar. Bu sınavda başvurdukları alana göre (İmam hatip, Kuran Kursu Öğreticisi, Müezzin, Vaiz) hazırlanmış olan soruları çözerler. Ve bu yazılı sınavdan en az 70 alarak sözlü sınava girme hakkında sahip olurlar.

Daha sonra yazılı sınavdan 70 puan alan adaylar sözlü mülakata çağrılır. Türkiye’nin her yerinde başta “Eğitim Merkezleri”’nde olmak üzere sınav komisyonları kurulur. Bu komisyonlar3-4 kişiden oluşurlar. Aday eğer sözlüden de en az 70 puan alırsa yeterlilik kazanmış olur. Genel yeterlilik puanının hesaplanması ise yazılıdan aldığı puanın %30’u sözlüden aldığı puanın %70 alınarak hesaplanır.

Adayımız atanmak için başvurduğunda yeterliliğinin yanında Kpss puanı olmalıdır. Buradaki sistemde atamalar Ösym genel merkezi tarafından yapılır. Buradaki ilk problem başvuran adayların yanlış bilgi vermesidir. Yani mesela bir adayımız hafız olmamasına rağmen hafızım deyip hafızlık şartı koşulan bir kadroya atanıyor. Fakat tabi ki göreve başlama aşamasında belgeler istendiğinde yanlış beyan verdiği için göreve başlayamıyor. Burada hem kendi atanamıyor hem de oraya atanacak kişinin hakkına giriyor ve o kadronun en iyi ihtimalle bir sonraki atamaya kadar boş kalmasına sebebiyet veriyor. Bunun sebebi başvuran kişilerin hafızlık belgesi sahipliği işleminin sisteme aktarılmamış olmasıydı.

Ve Kanundan sonra…..

Süreç yeterlilik belgesinin alımına kadar yukarda anlattığımız şekilde gerçekleşiyor. Ve tabi adayımızın Kpss puanı gerekli oluyor. Ama işler bu sefer bununla bitmiyor. Yani aday yeterlilik ve kpss puanıyla atanamıyor. Diyanetin yeni yasasının getirdiği düzenlemeyle birlikte buraya bir sınav daha yerleştiriliyor. Bir kadro alımında alınacak kadronun kpss puanına göre 3 katı aday tekrar bir mülakata (2. Bir yeterlilik sınavı) tabi tutuluyor. Ve bu mülakatı geçerse aday memur olarak görevine başlıyor.

Süreç böyle işliyor. Diyanet İşleri Başkanlığı bir yandan yeterlilik sınavı yapıyor. Adaya yeterlisin diyor. Daha sonra Kpss puanına göre alınacak aday sayısının 3 katı çağırıldıktan sonra tekrar bir sınava tabi tutuyor. Bu seferde yetersizsin, ya da o kadarda yeterli değilmişsin diyor. Buradaki hata olarak görülebilecek nokta aynı şeylerden, aynı sistemle tekrar sınav etmek diyebiliriz .Hem yeterlilik sınavını yapmak ardından da mülakat yapmak…

Diyanetin bakış açısıyla olaya bakarsak öncelikle yeterlilik olmayanları eliyor. Daha sonra kanundan dolayı kpss’yi kıstas almak zorunda. Kpss ile de adayları bir elemeye tabi tutuyor. Ve en sonunda örneğin 1000 kişilik kadrolu alım yapacak olan diyanet Kpss puanı sıralamasında en yüksek alan yeterlilik sahibi 300 kişiyi mülakata alıyor. Ve böylece iyi adaylar arasından en iyilerini seçmiş oluyor. Yeterliliğin sözlü kısmı ve buradaki mülakatta adayımızın Kur’an-ı Kerim okuyuşu, tecvid bilgisi ve Ezberleri en önemli görülen meseleler. Bunları ölçmek için bu sınavlar yapılıyor. Diyanetin bakış açısıyla bakınca her şey harika.

Başvuran adaylar ise madem yeterlilik verdiniz tekrar sınava sokmanın alemi ne diye kendi kendilerine soruyorlar elbette. Ve açıkçası diyanet

Burada iki sınav yapılması diyanet açısından haklı görülse bile bunlardan birinin kaldırılması gerekiyor. Ya yeterliliğin sözlü kısmı kalkmalı ya da mülakat. Mülakat artık yasayla sabit olduğu için onun değişme süreci daha zor olduğu için yeterlilik sınavının sözlü bölümünün kaldırılması daha akla yatkın görünüyor. Ve bu sınavlarda objektifliği sağlayabilme adına gerekli önlemler alınmalı. Sadece memurluğa giriş anlamındaki bu sınavlar değil, diyanet bünyesindeki bütün “mülakat “eksenli sınavlar için geçerli olan problem bu. Ki Türkiye’nin en önemli kurumlarından olan Diyanet’in üzerindeki bu kara leke kalksın. Burada sadece Diyanet suçlu diyemeyiz tabi ki. Burada hakkına razı olmayıp başkalarının hakkını gasp eden torpil yaptırmaya çalışan insan da, bu adam kayırma işlemini yapan yüksek rütbeli bilumum kişiler de, bu kişilerin baskılarına göğüs geremeyen ilgili kişiler de bundan sorumludur.

Son yapılan çalışmalar izlendiğinde iyi yönde gelişmeler olduğu yadsınamaz. Örneğin Diyanet içerisindeki nakil, hac ve umre ile ilgili yapılan sınavların birleştirilip “Mesleki Seviye Tespit Sınavı” altında test sınavının şart koşulması önemli bir gelişme ama bunun sonrasında tekrardan atamalarda mülakatların yapılacak olması objektiflik açısından değerlendirildiğinde doğru değil. Zaten başvuran her aday bu sınava girmiş ve belli bir puan almış oluyor. Ama bunu yeterli görmeyip tekrar bir sınav yapmak bence bir çelişki… Ve yine burada diyanetin söyleyebileceği şey “hangisinin sesi daha güzel ona bakıyorum” demektir. Ama artık her şeyin ses-sedadan ibaret olmadığı bir toplumda yaşıyoruz. İnsanlara hitap eden din görevlisinin kıraatının elbette güzel olması gerekir ama bence bundan daha öncelikli olarak donanımlı olması gelir.

İhsan CABİR

Marmara İlahiyat