Hıdırellez ve İslamiyetteki Yeri?

Esintiler - Telâmiz

Pazar, 13 Mayıs 2007 16:40

حضرأللز و اسلاميتده كه يرى

ميلادى تقويمله 6 مايس گونى حضر اللز در. رومى تقومده ياز موسمنڭ ابتداسى عد ايدلن 23 نيسان گونى ميلادى تقومده 6 مايسه رست گلير. بو تاريخ قيش موسمنڭ نهايتنه و يازڭ ابتداسنه اشارتدر.

حضر اللز ديو تسميه سنڭ سببى اولدوركه: مختلف دينى كتابلرده موسى عليه السلامڭ امتندن بر ولى  ياهود پيغمبر اولديغى بلديرلن و قرأن كريمده قوللارمزدن بر قول ديو بحث ايدلن حضرت حضرڭ قراق بر يرده جلوسيله او يرڭ يشرميه باشلاديغى حديث شريفله بيلدرلمشتر. بو سببله يازڭ اولنده ارضڭ يشرميه باشلاديغى گونه يشيل معناسنه گلن حضر گونى تسميه اولنمشدر. بو گونده حضر و الياس عليهم السلامڭ بولوشدقلرى رواياتى سببيله حضر و الياس دينشدر. زمانله حضر اللز حالنه انتقال ايتمشدر.

دينى قايناخلرمز حضرت حضر و الياسڭ الله تعالى نڭ سوگلى قوللريندن اولديغنى خبر ورمكله برابر اونلر آدنه مقدس بر گونڭ موجوديتندن مباحث دگللردر. حضر اللز كوننڭ اسلامى و قدسى بر هويتى يوخدر.  بو سببدن  6 مايسده دينمزڭ تصويب ايتمدگى شكلده قوطلمالرده بولنمق و أگلنمك مسلمانه ياراشر بر حركت دگلدر.

حضر و الياس عليهم السلام كمدر و نه حالده درلر?

الياس عليه السلام قرأن كريمده اسمى گچن پيغمبرلردندر و بنى اسرائيله گوندرلمشدر. حضر عليه السلام ايسه پيغمبر اولماسى قوتله محتمل علم و حكمت صاحبى بر ذاتدر. تصوف اربابنه و برچوخ حديث عالمنه گوره حالا حياتده در. محيي الدين عربي , ابن صلاح و نو وى كبى بعض علما ده بو منوالده اتفاق حالنده درلر. بعض روايتلره گوره حضر آب حياتدن إيچمشدر و قيامته دگ ياشاياجقدر. قرأن كريمده حضر اسمى صراحة بحث ايدلمز

Hıdırellez ve İslamiyetteki Yeri?

Miladi takvimle 6 Mayıs günü Hıdırellez’dir. Rumi takvimde yaz mevsiminin ibtidâsı addedilen 23 Nisan günü, milâdi takvimde 6 Mayıs’a rast gelir. Kışın nihayete erip yazın başladığına işarettir.

Hıdırellez diye tesmiyesinin sebebi; muhtelif dini kitaplarda Mûsâ aleyhisselâmın ümmetinden bir velî veya peygamber olduğu bildirilen ve Kur'ân-ı Kerîm’de, "Kullarımızdan bir kul…" (1) diye bahsedilenn Hızır'ın (A.S) kurak bir yerde oturması ile o yerin yeşermeye başladığı hadîs-i şerîfte bildirilmiştir. Bu sebeple yazın evvelinde arzın yeşermeğe başladığı güne “yeşil” mânâsına gelen Hıdır günü denmiştir. Yine bu günde Hızır ile İlyâs'ın (aleyhimüsselâm) buluştukları rivâyeti sebebiyle de “Hıdır İlyas” denmiştir. Zamala Hıdırellez haline intikal etmiştir.

Dinî kaynaklarımız, Hz. Hızır ve Hz. İlyâs'ın Allah Teâlâ’nın sevgili kullarından olduğunu haber vermekle beraber onlar adına mukaddes bir günün mevcudiyetinden mübahis değillerdir. Hıdırellez gününün İslâm’da dînî bir hüviyeti ve kudsiyeti yoktur. Bu sebebden 6 Mayıs'ta dinimizin tasvip etmediği şekilde kutlamalarda bulunmak, eğlenmek müslümana yakışır bir hareket değildir.

Hızır ve İlyas Aleyhimüsselam kimdirler ve ne haldedirler?

İlyas aleyhisselam Kur’an-ı Kerim’de ismi geçen peygamberlerdendir(4) ve Beni İsrail’e gönderilmiştir. Muhtelif tefsir kitaplarına göre Allah tarafından göklere kaldırılmıştır.

Hızır aleyhisselâm, peygamber olması kuvvetle muhtemel, ilim ve hikmet sahibi bir zâttır. Tasavvuf erbâbına ve hadis âlimlerine göre Hz. Hızır hâlen hayattadır. Nitekim Muhyiddîn-i Arabî (k.s.) Fütuhât-ı Mekkiye’sinde Hızır aleyhisselâmın hayatta olduğuna dair malumat verir. İbn Salâh ve İmam Nevevî gibi bazı zâtlar da Hızır aleyhisselâmın yaşadığı hakkında büyük âlimlerin ittifak halinde olduklarını nakletmişler. Bazı rivayetlere göre de Hızır aleyhisselam i âb-ı hayattan içmiştir ve kıyamete kadar hayatta olacaktır.

Kur’ân-ı Kerim’de Hızır aleyhisselâmın isminden sarahaten bahsedilmez. Kehf sûresinde yer alan Hz. Mûsâ ile alâkalı kıssada, “Kullarımızdan bir kul” diye bahsedilen zâtın Hızır aleyhisselâm olduğu bizzat Peygamber Efendimiz’den (s.a.v.) gelen sahih hadislerle sabittir.(3)

DİPNOTLAR
1) el-Kehf, sûresi, 18/65

2) el-Kehf sûresi, 18/65.

3) Buhârî, Sahîh, İlim, 16, 44.

4) Es-Saffât, 123/124, el-Enbiya, 21/85.