İslam Hukuku

Prof. Dr. Orhan ÇEKER

Gülbeyaz GÜVEN- Selçuk İlahiyat tarafından yazıldı.

Orhan Çeker Hocamızı bilenler bilir. Bilmeyenler için kısaca tanıtmak gerekirse, kendisi Türkiye’de İslam Hukuku sahasında otorite olan nadir hocalarımızdandır. Orhan Hocamızın halk nezdinde de sevilip sayılması ve muteber bir şahsiyet olması, İslam hukukunun halk içerisinde hayatiyetini devam ettirmesine büyük katkısının olması ve İslami bir hayat sürmek isteyenlerin derdine deva olması hasebiyledir. 

Hocamıza ait olan bu köşede, hocamızın makalelerini yayımlamak yerine onunla mutad olarak belli aralıklarla sizin de soracağınız sorulara cevap verilebilecek şekilde röportaj yaparak yayımlama gayretinde olacağız inşallah. Bu hususta fedakârâne bir çalışma ile emek sarf edip bu röportajı yaparak yazıya döken E-ilahiyat Selçuk ekibine, hassaten Orhan Hocamıza teşekkür ediyoruz.

M: Sayın Hocam İslam Hukuku alanı için neler söylersiniz? Sizce İslam Hukuku nedir?

İslam Hukuku branşı İslami ilimler içerisinde en zorudur. Kimi branşlar sadece hafıza isterken, kimi branşlar da sadece muhakeme ister; İslam Hukuku ise hem hafıza hem de muhakeme ister. Genel adıyla fıkıh için sadece hafıza hiç mi hiç yeterli değil, sadece muhakeme de öyle. Dolayısıyla İslam Hukuku branşını seçmek isteyenler biz hem hafıza hem muhakeme isteriz. Bunların biri diğerine göre daha önemlidir yani hafıza ve muhakemeden biri diğerinden daha değerlidir demek istemiyoruz. İkisi de değerlidir.

M: Hocam İslam Hukuku öncelikle ne ister?

İslam bize kadar ezber ve hafıza ile gelmiş muhakeme ile yaşanmıştır. Bu bakımdan ezberci eğitime karşı çıkmak yanlış bir fikirdir. Bizim için hafızanın da muhakemenin de beraber gittiği eğitim gereklidir. İşte İslam Hukuku branşı her ikisini de aynı oranda isteyen bir ilim dalıdır.

M: İslam Hukukunun öneminden de bahseder misiniz Hocam?

İslam Hukuku ya da genel adıyla fıkıh halkımızın en fazla ihtiyaç duyduğu bir ilim dalıdır. Bu branşla uğraşanlar halk tarafından en fazla aranan kişilerdir. Dolayısıyla halkın ihtiyaçlarına problem çözücü branş İslam Hukuku olmalıdır. Diyebilirim ki Konya’da fıkhın bütün üniteleri uygulamadadır.

M: İslam Hukukunun uygulama alanları hakkında ne dersiniz Hocam?

Fıkhi hükümleri uygulanabilme imkânı yönüyle şöyle değerlendirebiliriz:

Fıkhi hükümler dört ana bölüme ayrılmıştır. Bunlar; ibadat, muamelat ve müferakat, ukubattır. Bunlar ibadat kişinin kendisini ilgilendirir. Dolayısıyla fıkhın bu bölümünü uygulamayanlar suçu başkasına yüklemesinler vebal kendilerine aittir. İkinci ve üçüncü bölümler karşılıklı iki kişiyi ilgilendirir. Bu iki kişi anlaştıktan sonra kendi aralarında İslami hükmü uygulayabilirler. Dolayısıyla fıkhın bu üç bölümü karşılıklı anlayışla uygulanma imkânına sahiptir denilebilir. Dördüncü bölümü olan cezalar devleti ilgilendirdiği için uygulanamaz. Ama tazminat denilen mali cezalar yine aynı anlayışla uygulanma imkanına sahiptir. Miras hükümleri aynı şekilde mirasçıların anlayışlı olmaları durumunda alabildiğine uygulama imkânına sahip bulunmaktadır. Dolayısıyla İslam Hukuku’nu niye öğreneceğiz uygulama imkanı yok denilemez bu fikir yanlış bir fikirdir.

M: Ülkemizde İslam Hukuku eğitimini yeterli buluyor musunuz?

Ülkemizde fıkıh eğitimi son derece yetersizdir. İlahiyatlar bu noktada ciddi bir programdan yoksundur. 2.5 yıllık Diyanet Eğitim Merkezleri bu hususta sadra şifa verecek durumdadır. Yetkililerin bu konuya ciddi ciddi eğilmeleri vatani bir görevdir. İlahiyat Fakültelerindeki 2 saatlik fıkıh eğitimiyle yetişen talebe insanımızı dinden edebilir.

M: İslam Hukuku eğitimi konusunda öğrenciler ne yapmalıdır?

Ciddi bir program yapılıncaya kadar öğrenciler bu konuda kurslardan istifade etmelidirler. Kurs yoksa açtırmalılar, kurs varsa devam etmeliler ve geliştirmeliler.

M: Sizin bu konularda faaliyetleriniz var mıdır?

Ben şahsen çeyrek asırdan fazladır bu kurslarla meşgulüm. Sonucunu da Allah’a şükür alıyoruz. Diyanet İşleri Başkanlığının yaptığı imtihanlarda Konya İlahiyatın dikkat çekmesi bu ve benzeri kurslar sebebiyle olmaktadır.

M: son olarak öğrencilere mesajlarınız nelerdir Hocam?

Belagat kitaplarında geçen bir teşbih örneğini siz afacanlara hediye etmek isterim: “Gençliğinin vaktini öldürme, çünkü her öldürmenin karşılığında bir kısas vardır.”

Son olarak da Peygamberimiz (s.a.v.)’den bir hadis hatırlatalım: “İki nimet vardır ki bunlar konusunda insanların çoğu aldanmıştır: Sıhhat ve Boş Vakit.”

M, Muhabir (Röportajı Yapan):  Gülbeyaz GÜVEN

E-ilahiyat  Konya Temsilcisi