İlahiyat Haberleri

hermis2.jpg3 Ekim 2007 Çarşamba günü Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim üyelerinde DR. HAMZA ERMİŞ hocamız “ARAPÇADAKİ h-k-m KÖKÜNÜN TÜRK DİLİNDEKİ YANSIMALARI” konulu bir seminer verdi.

 


Fakültemizde Geleneksel Çarşamba Günü Seminerlerinin ilki olan bu seminerde Arap Dili ve Belagati Anabilim dalı öğretim üyesi olan hocamız kelime/kavram çalışması diyebileceğimiz bir konu sunmayı uygun görmüş.

Öncelikle hocamız Türkçedeki Arapça kelimelerin yoğunluğuna ve bu bağlamda Türk çocuklarının Arap dilini daha kolay öğrenebileceklerine değindi.

 Hocamızın belirttiğine göre h-k-m kökü, Türkçeye gelen kelime kalıpları içinde en fazla kalıp veren Arapça köküymüş.

 Bu kökten gelip de Türkçede kullandığımız bazı kelimeler:

 Hakimiyet                Hikmen                          Muhakeme

Ahkam                    Hükmen                         Muhkem

Hakem                    Hüküm                           Müstahkem

Hikem                     Hükümet                        Mütehakkim

Hikemi                    İstihkam                         Tahakküm

Hikemiyat                Mahkeme                       Tahkim

Hakîm                     Mahkum                         Tahkimat

Hâkim                     Mahkumiyet

 Bu kelimeleri zikrettikten sonra “Bunları Mukaddes Kitabımız’da gördük ve Türkçeleştirdik, artık bu kelimeler Türkçemizin mukaddes emanetleridir” dedi.

 Daha sonra Kur’an-ı Kerim’de h-k-m kökünün müştaklarıyla beraber kullanımlarından, kullanıldıkları bağlamda ifade ettikleri anlamlardan ayetlerle örneklendirerek bahsetti.

 Örneğin h-k-m fiili “fail” vezninde birçok ayette zikredilmiş ve bunların bazılarında Allah Teala (Bakara 13), bazılarında Rasulullah (Nisa 105), bazılarında mü’minler (Nisa 58) bazılarında ise genel olarak üçüncü şahıslar (Maide 44) kastedilmiştir.

 Hocamız bunlarla da yetinmeyip Türkçede kullanılan -bu kökten türetilen kelimelerin bulunduğu- deyim ve atasözlerinden örnekler sundu:

Ahkam çıkarmak

Ahkam kesmek

Hüküm giymek

Hüküm sürmek

Hekimden sorma çekenden sor

Yarım hekim candan eder…

 

Slâytlar eşliğinde gerçekleşen sunumda hocamız bu değerli çalışmasını bizlerle paylaştı. Ve bu seminerle yeni eğitim-öğretim yılının seminer programı başlamış oldu.

Daha nice faydalı, verimli seminerlere…

 

Ravza Cihan/  Zeynep Çökren

Sakarya İlahiyat 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile